A
Zithoogte: de drukmeettest |
|
|
- Plaats uw voeten plat op de grond recht
vooruit. (Als dit al niet lukt, zit u sowieso
te hoog!) Onderbenen in een hoek van 90°
met de grond. Schuif zover mogelijk naar achteren
tegen de rugleuning. Ontspan de benen en leun
tegen de rugleuning.
- Schuif nu beide handen onder uw bilpunten.
Voel de druk van uw billen op uw handen. Schuif
nu de handen onder uw bovenbenen. Vergelijk
de druk die u nu voelt met de druk bij uw
billen.
- Overal evenveel druk? Uw zitvlees is goed
verdeeld en u zit op de goede hoogte.
- Veel druk bij de billen en meer ruimte
vlak boven de knieën? U zit te laag.
Stel de hoogte bij tot u overal even gemakkelijk
uw hand onder billen en benen kunt schuiven.
- Veel druk onder de bovenbenen en schuift
uw hand juist makkelijk onder de billen? U
zit te hoog. Stel bij zoals bij punt 4.
Andere testjes voor de zithoogte
Schuift u vaak uw benen naar voren of kunt u
makkelijk de enkels over elkaar slaan? Omhoog
die zitting.
Zit u vaak op het puntje van uw stoel en geeft
u uw gewicht niet gemakkelijk 'over' aan de
rugleuning? Zitting moet omlaag.
Let op: heeft u andere schoenen aan dan gisteren?
Stel de zithoogte dan bij. |
| |
B
Zitting: de 2-vingerstest en de pentest |
|
|
| Als u de zithoogte
hebt bijgesteld, kijkt u naar de zitting.
Zitdiepte
Is de zitting niet te groot voor uw benen? Tussen
de rand van de zitting en uw knieholte moeten
twee vingers passen. Eén vinger is te
weinig. Passen er geen twee vingers tussen,
dan is uw stoelzitting te groot. De bloedvaten
en zenuwen in uw benen worden dan afgekneld
en dat kan pijnlijk zijn. Dat gaat u vermijden
door op de zitting naar voren te schuiven. Dan
heeft u niets aan uw rugleuning.
Als u er meer dan een vuist tussen kunt houden,
is uw stoeloppervlak te klein. U heeft dan minder
goede ondersteuning en de druk op uw billen
en bovenbenen is groter.
Hoek benen
Is het mogelijk de zitting als geheel iets te
kantelen, onafhankelijk van de leuning?
Zet de voorkant van de zitting (bij de knieën)
dan iets lager dan de achterkant. Uw benen maken
dan een hoek groter dan 90°. Nog prettiger
is een hoek van 100°.
Een iets gekantelde zitting heeft twee voordelen:
- De bovenkant van uw bekken kantelt iets
naar voren, waardoor u minder spierspanning
nodig hebt om uw rug recht te houden.
- U heeft meer 'lucht in uw knieën'.
Uw knieholtes worden niet zo zweterig en het
bloed stroomt makkelijker door.
Doe de pentest om te checken of u de hoek goed
hebt ingesteld:
- Leun met de rug tegen de leuning, ontspan
de benen, onderbenen in een hoek van 90°
met de grond, voeten recht vooruit.
- Leg een pen op uw bovenbeen.
- Rolt de pen vanzelf langzaam naar voren?
U zit goed.
- Rolt de pen er meteen heel snel af? Hoek
is iets te groot.
- Blijft de pen liggen? Hoek een cm groter
maken.
Controleer hierna of de zitting als geheel
nog iets omhoog of omlaag moet. |
| |
C
Rugleuning: de hartjestest |
|
|
Jammer genoeg maken weinig mensen goed gebruik
van hun rugleuning. Ze 'hangen in hun banden'.
Zeker aan het eind van de dag, als de vermoeidheid
toeslaat. De rug zakt bol, maar het hoofd moet
omhoog gehouden worden om het scherm te kunnen
zien, dus de nek krijgt een knik. De schouders
zakken naar binnen.
Gevolg: pijn in de schouders vlakbij de wervelkolom
en aan de bovenkant en/of aan de voorkant onder
de sleutelbenen die kan uitstralen naar de bovenarmen
en een stijve nek die vaak hoofdpijn veroorzaakt.
Probeer maar even uit: ontspan uw rugspieren
en laat uw wervelkolom uitzakken. Voel wat uw
schouders en uw nek doen en hoe zwaar uw hoofd
wordt.
Ga nu rechtop zitten, strek de wervels vanuit
uw bekken een voor een op, stel u voor dat er
een touwtje uit het plafond komt dat uw kruin
omhoog trekt en voel het verschil. Een goed
ingestelde leuning kan u hetzelfde gevoel geven,
zonder dat u zich zo moet inspannen. U voorkomt
klachten.
Gelukkig hebben vrijwel alle bureaustoelen
een in hoogte verstelbare rugleuning.
Om te kunnen voelen welke steun uw rugleuning
zou moeten bieden, doet u de hartjestest (vraag
een collega om hulp)
- Ga op uw stoel zitten, draai uw knieën
opzij en ga met uw rug naar een collega zitten.
Uw rugleuning is nu naast u.
- Vraag hem met twee handen een omgekeerd
hartje te maken: toppen van duimen en wijsvingers
tegen elkaar. De opening tussen beide handen
is het hartje.
- Laat hem zijn handen in deze hartvorm -
dus met de duimen omlaag - op uw rug plaatsen
aan weerskanten van uw wervelkolom.
- Leun er tegen aan.
- Laat hem net zo lang met zijn handen van
onder naar boven schuiven en een beetje naar
achter en naar voren bewegen. Als u voelt
dat u door de steun van zijn handen uw wervelkolom
en nek ontspannen opgestrekt kunt houden,
heeft u ontdekt op welke hoogte uw rugleuning
moet staan. Daar waar de toppen van de duimen
van uw collega zitten, zit het punt in uw
rug waar u steun nodig heeft.
- Onthoud dat punt en ga nu in uw stoel zitten.
Verschuif de leuning omhoog en omlaag en naar
voren en naar achter tot u net zo lekker zit
als zojuist met de handen van uw collega in
de rug.
Bij sommige mensen zit dit punt heel laag,
vlak boven het bekken en bij anderen vrij hoog.
De absolute lengte van de rug heeft daar niet
zo veel mee te maken.
Bijzondere leuningen
Sommige luxe stoelen hebben een leuning die
meebeweegt. Zakt u naar achteren, dan veert-ie
mee. Er is geen onderzoek dat aantoont dat dit
ergonomische voordelen heeft.
Een leuning die uit twee delen bestaat, heeft
wel voordelen. U kunt ze iets naar elkaar toe
instellen zodat u niet alleen in het midden
van uw rug steun voelt, maar ook in de lendenen.
Net als in een goede autostoel. |
| |
D
Armleuningen: de hangtest |
|
|
Typen in een houding waarbij de armen gesteund
worden is beter. Als u gewend bent het toetsenbord
naar u toe te trekken en de armen op de armleuningen
te laten rusten, is een goede instelling daarvan
cruciaal.
Een stoel zonder armleuningen is vervelend.
U zit misschien een groot deel van de dag met
uw armen op het bureaublad, maar als u even
naar een collega toedraait voor een praatje,
wilt u uw armen ook rust kunnen geven.
Hangtest (weer hulp
collega nodig)
- Schuif de armsteunen omlaag.
- Strek de rug op tegen uw zojuist goed ingestelde
rugleuning.
- Buig uw armen in een hoek van 90°.
- Duw uw schouders iets naar achteren.
- Laat uw armen losjes uit uw schouders hangen.
- Vraag uw collega de steunen precies onder
uw onderarmen te plaatsen en dan net een paar
mm hoger zodat u de armen kunt ontspannen
zonder dat ze aan uw schoudergewrichten hangen.
(Dit is een kwestie van uitproberen!)
- Niet raar opkijken als er 1 of 2 cm hoogteverschil
zit tussen beide steunen. Weinig mensen zijn
100 % symmetrisch. Armleuningen moeten dus
onafhankelijk van elkaar instelbaar zijn.
Lengte armsteunen
Het is prettig als de steunen vlak bij uw elleboog
steun geven en niet te lang zijn. Uw onderarmen
moeten immers vrij kunnen meebewegen met het
verschuiven van de muis. Als u de muis alleen
vanuit de pols beweegt kunt u uw pols overbelasten.
Als de armsteunen te lang zijn, kunt u bovendien
de stoel niet laten aansluiten bij het tafelblad
zonder dat uw rug het contact met de rugleuning
verliest.
Ook is het prettig als ze gestoffeerd zijn.
Harde steunen kunnen klachten geven.
Breedte armsteunen
Bent u smal gebouwd? Dan kunt u uw armen waarschijnlijk
niet recht naar beneden laten hangen, hoewel
dit wel het beste is. Zijn uw armsteunen niet
naar binnen verstelbaar? Plaats dan uw ellebogen
iets naar buiten. Dan gaan de armsteunen dus
mee omhoog.
|
| |
|
Uw werkblad moet minimaal een meter diep zijn.
Dan past uw monitor erop en heeft u ruimte om
uw onderarmen helemaal op de tafel te laten
rusten als u typt. Ook moet de afstand tussen
uw ogen en het beeldscherm tussen 50 en 70 cm
zijn. (Heeft u nog een 15 inch-monitor, dan
mag het ook 40 cm zijn.) Daartussenin moet dan
ook nog plaats zijn voor een documenthouder;
als u tenminste veel met papier op uw bureau
werkt.
Is uw werkblad te ondiep, trek dan uw bureau
van de muur af en schuif de monitor naar achteren,
zodat de 'toeter' in het luchtledige zweeft.
Heeft u dan nog niet voldoende ruimte om de
onderarmen op het tafelblad te laten rusten,
trek dan uw toetsenbord naar u toe, stel uw
armsteunen nog eens goed in en laat de armen
daarop rusten bij het typen. |
| |
|
De hoogte van het tafelblad stelt u af op de
zithoogte. Typt u met de onderarmen gesteund
op het blad met of zonder een kussen onder uw
onderarmen, met de armen op de armsteunen, of
half op de steunen, half op het blad; in alle
gevallen geldt hetzelfde:
- uw onderarmen moeten een horizontale lijn
kunnen maken;
- uw schouders moet u kunnen ontspannen en de
bovenarmen moeten langs uw bovenlichaam naar
beneden hangen en niet voor of achter uw romp.
Controleer of de hoogte van het blad goed is
met de 'Hangtest'.
Blad te hoog?
Kunt u het blad niet zo laag krijgen dat u de
armen ontspannen op het blad kunt laten rusten?
Vraag een ander bureau! Als dat er echt niet
in zit, vraag dan een voetenbankje. Wel de hoogte
van de zitting bijstellen zodat uw hele lichaam
iets hoger komt t.o.v. het blad.
Blad te laag?
Houdt u ruimte over tussen onderarmen en blad
als u ze los laat hangen?
Ervaring van de auteur: snij uit schuimrubber
kussens van precies de dikte die u nodig hebt
om de ruimte tussen blad en armen op te vullen.
Plaats het bord achter de kussens. Als u het
blad ook hoger wilt hebben als u schrijft, kunt
u ook gewoon een dikke plank op uw tafel leggen.
Het is de prettig als de hoogte van het blad
mee kan variëren met de werkzaamheden;
een paar centimeter lager bij het typen en een
paar centimeter hoger bij het schrijven. Als
uw blad niet gemakkelijk verstelbaar is, kunt
u toch deze mogelijkheid creëren met behulp
van schuimrubber kussens.
Waarschuwing: gebruik liever geen polssteunen
die u vlak achter de pols plaatst. U loopt daarbij
het risico vaten en zenuwen in uw onderarmen
af te knellen.
Lezen
Moet u veel lezen en krijgt u last van uw nek
of hoofdpijn als uw hoofd steeds boven tafel
zweeft? Vraag dan een documenthouder. Dit zijn
een soort leesplankjes die u tussen uw toetsenbord
en monitor plaatst. Daar legt u papieren op
die u nodig heeft bij het typen. U hoeft dan
niet uw nek te verdraaien om papieren die naast
u liggen te kunnen lezen.
Zo'n documenthouder kunt u natuurlijk ook gebruiken
als u gewoon een rapport moet lezen. U kunt
dan uw hoofd (bijna) rechtop houden en dat scheelt
veel klachten. |
| |
|
Zet hem op de
rem
Een ideale bureaustoel heeft een automatische
rem op de wielen. Mensen wiebelen nu eenmaal
een beetje op hun stoel en dan rolt de stoel
steeds verder van het bureau af naar achteren.
Dat is vervelend als u hem net goed heeft ingesteld.
Als de stoel iets te ver van de tafel af staat,
is het moeilijk om rechtop te blijven zitten.
U krijgt dan een bolle rug.
Geen obstakels
U moet uw stoel vrij kunnen draaien onder uw
bureaublad. U moet niet tegen kastjes, prullebakken
of tafelpoten stoten als u uw stoel in de richting
van telefoon of bakje draait. Uw onderlichaam
kan dan niet helemaal meedraaien met uw romp
en dat geeft belastende verdraaiingen in uw
wervelkolom. |
| |
H
Stand bureau en inrichting bureaublad |
|
|
De monitor moet recht voor u staan. U moet
erop kunnen kijken zonder dat u uw nek of rug
moet verdraaien.
Zet hem op de goede hoogte: u moet met uw hoofd
rechtop naar een punt kunnen kijken op een kwart
van de hoogte van het scherm, van bovenaf gemeten.
Pak een telefoonboek als de monitor te laag
staat.
Voorkom spiegelingen en tegenlicht door het
beeldscherm haaks op het raamoppervlak te plaatsen.
Voorkom licht van een raam achter u. U zit anders
naar uw eigen schaduw te kijken.
Werkt u veel met papieren? Plaats een documenthouder
tussen toetsenbord en beeldscherm. U kunt dan
in een verticale lijn van uw handen via het
papier naar uw scherm kijken zonder uw nek te
draaien en uw hoofd te laten hangen.
Moet u de monitor hoger dan uw ideale stand
plaatsen om ruimte te maken voor de documenthouder?
Dan liever geen houder.
Zet alles wat u vaak nodig hebt binnen handbereik,
zodat u niet onnodig hoeft te rekken en strekken.
Moet u iets pakken wat verder weg staat? Draai
er dan recht naar toe.
Moet u af en toe iets printen? Zet de printer
dan juist wat verder weg. Dan staat u tenminste
even op.
Zit u veel aan de telefoon? Vraag om een headset.
U hoeft dan niet steeds de hoorn vast te houden
of erger nog, in uw nek te klemmen als u tegelijk
moet schrijven. |
| |
I
Enkele kanttekeningen tot besluit |
|
|
De laptop
De laptop verenigt veel zaken die uit
den boze zijn voor een goede houding tijdens
het werken:
- Een muisbesturing die onnauwkeurig
werkt en veel oefening/spierspanning
vraagt.
- Een klein en dik toetsenbord. (de
nieuwere laptop zijn daarin al weer
beter)
- Een allerbelabberdste plaatsing van
het scherm.
|
|
 |
| Er zijn speciale laptophouders
op de markt die het scherm op de juiste
hoogte brengen (en tevens documenthouder
zijn). Een dergelijke laptophouder, in combinatie
met een normaal toetsenbord en muis heffen
deze nadelen op. |
Ergonomie als
u niet aan uw bureau zit
U zit natuurlijk niet de hele dag aan uw bureau.
Er moet ook vergaderd worden. Dan zit u soms
zomaar twee uur achter elkaar op een slechte
stoel, bijvoorbeeld met een rugleuning die te
ver naar achteren staat of met te lage armsteunen.
U kunt dan beter uw eigen bureaustoel meenemen
naar de vergaderkamer, als het overleg tenminste
in uw kantoor plaatsvindt.
De werkplek
is maar één onderdeel
U kunt een geweldige werkplek hebben van duizenden
euro's, maar als u de hele dag doorjakkert
en niet uit die superstoel komt, of thuis uren
gaat internetten op een keukenstoel, valt
u net zo hard in de RSI-val.
Net als alle andere hulpmiddelen is het meubilair
geen wondermiddel in de preventie en bestrijding
van RSI.
Dus, voelt u soms een pijntje of heeft u aan
het eind van de dag stijve of trillende handen,
polsen, armen, schouders, denk dan ook na wat
u de hele dag gedaan heeft, voordat u aan uw
stoel gaat sleutelen.
Zelf kopen?
Medewerkers van Stichting RSI Nederland horen
vaak dat mensen van hun baas niet de spullen
krijgen die ze nodig hebben. 'Het meubilair
is nog niet afgeschreven', 'We kunnen niet voor
iedereen een uitzondering maken', 'En wat doen
we er dan mee als jij hier weggaat?' zijn argumenten
die vaak door zuinige en kortzichtige werkgevers
gebruikt worden.
Komt er nu uit deze test dat uw meubilair niet
past, overweeg dan serieus om zelf goede spullen
aan te schaffen. Het geeft u de vrijheid om
precies uit te zoeken wat u nodig heeft en als
u naar een andere werkgever gaat, neemt u uw
spullen gewoon mee.
Uw lichaam is die investering waard.
De flexplek
Flexplekken zijn in. Vooral in de consultancywereld
waar medewerkers vaak gedetacheerd worden, vinden
werkgevers het een goede oplossing om bureaus
te laten delen. Dit kan alleen als het meubilair
goed en gemakkelijk verstelbaar is en alle medewerkers
weten hoe ze de werkplek moeten aanpassen.
Dus bent u aangewezen op zo'n flexplek? Neem
dan de tijd om alles te verstellen.
Hakken
Hoge hakken of platte zolen maken zo 3 cm verschil
uit. Heeft u andere schoenen aan dan gisteren?
Stel alles opnieuw af! |
|