vrij
zitten |
Het kan ook anders. In een vrije zit is er
geen ondersteuning van een rugleuning of armsteunen.
U moet met uw eigen spierkracht uw rug rechtop
houden. Het belangrijkste kenmerk van het vrije
zitten is dat uw bovenbenen een hoek van 120°
maken ten opzichte van uw bovenlichaam. In een
normale bureaustoel maken uw benen een hoek
van 90° of iets meer.
Voor het vrije zitten is een aantal typen zitmeubelen
op de markt. We noemen er hier twee: de 'Stokke-stoel'
en de zadelkruk. |
| |
|
Stokke-stoel |
Bij de Stokke-stoel is de zitting naar
voren gekanteld en uw knieën rusten
op steunen. U zit in een knielende houding.
Daarom wordt dit type stoelen ook wel 'knielstoel'
genoemd.
Door de grote hoek tussen bovenbenen en
bovenlichaam is het makkelijk om uw rug
rechtop te houden. Deze stoel is net als
een gewone bureaustoel in zithoogte te verstellen.
U kunt hem gebruiken in combinatie met een
gewoon bureau. |
|
 |
|
|
|
krukken |
Zadel- of zwenkkrukken werken volgens
hetzelfde principe, want ook hierbij is
de hoek van uw bovenbenen zo'n 120°
of meer. Uw gewicht steunt echter niet op
uw knieën maar op het zitvlak van de
kruk. U houdt uzelf in balans met uw voeten
plat op de grond. In deze houding kantelt
uw bekken aan de bovenkant iets naar voren
waardoor u eerder de neiging hebt uw rug
op te strekken. Uw rug maakt een flauwe
S.
De zitting van een kruk kan draaien, net
als een gewone stoel, en er zitten meestal
ook wieltjes onder. Dit laatste is een voordeel
te opzichte van de Stokke-stoel die minder
flexibel is. |
|
 |
|
|
|
zit-sta-tafel |
Kiest u voor een hoge kruk, dan moet
uw bureaublad ook - afhankelijk van de
lengte van uw rug - flink hoog geplaatst
kunnen worden. De auteur van dit artikel
is 1,63 m lang en heeft haar tafel gemiddeld
op 95 cm hoogte staan. Een gewoon bureau
haalt deze hoogte niet. U heeft dus alleen
iets aan zo'n kruk als u ook een zogenaamde
'zit-sta-tafel' kunt aanschaffen.
U kunt de tafel zo hoog zetten dat u
ook staand aan de pc kunt werken.
|
|
 |
Dergelijke tafels zijn zeer eenvoudig in hoogte
te verstellen, bij voorbeeld met een gasveer of
- helemaal mooi vloeiend en geruisloos verstelbaar-
met een electromotor. Uw spullen kunnen gewoon
op tafel blijven staan tijdens het verstellen.
Ze zijn in verschillende afmetingen en uitvoeringen
verkrijgbaar. |
| |
|
waar
kiest u voor? |
Of u 'gewoon' ondersteund blijft zitten of
vrij hangt volledig van uw eigen voorkeur af.
Bij beide houdingen kunt u beroerd zitten als
het meubilair verkeerd is ingesteld. Het is
meestal wel zo dat mensen zonder klachten niet
snel behoefte zullen hebben aan zo'n radicale
verandering van hun zithouding.
We noemen hier enkele voor- en nadelen van
het werken op een zadelkruk aan een hoge tafel
ten opzichte van een conventionele opstelling. |
| |
voordelen |
- Door de kanteling van het bekken, strekt
u zodra u op de kruk gaat zitten automatisch
uw rug op in een flauwe S.
- Met een gestrekte rug kunt u vrijer adem
halen en beter uw schouders los laten hangen.
De schouders zijn minder geneigd naar voren
en naar binnen te gaan hangen; vaak de oorzaak
van afgeknelde zenuwen en bloedvaten in de
schouder.
- U voelt zich eerder geneigd even te bewegen.
U bent niet 'opgesloten' tussen armsteunen
en rugleuning. Dit is helemaal het geval als
u ook beschikt over een zit-sta-tafel. Even
staan is een heel prettige afwisseling voor
uw rug en benen.
|
| De voordelen van het
zitten op een zadelkruk zijn niet wetenschappelijk
bewezen. Naar het werken aan een zit-sta-tafel
is recent wel wat onderzoek gedaan, namelijk door
ArboNed in Groningen. Bij het kantoor van KPN
aldaar hebben honderd mensen aan zo'n tafel gewerkt.
U leest hier meer over hun ervaringen. |
| |
|
nadelen |
- Mensen met zwakke rug- en buikspieren zakken
op de kruk, net als op een gewone stoel, na
een tijdje zitten in elkaar. De rug wordt
dan weer bol, waardoor alle voordelen van
de kruk wegvallen.
- Voor hen is het zitten op een kruk veel
vermoeiender dan zitten op een gewone stoel.
Zij kunnen zelfs eerder rugklachten krijgen.
- Zitten op een kruk is niet meteen prettig.
In de eerste weken zult u last krijgen van
zadelpijn. Daar wordt na een tijdje minder,
maar het blijft niet de bedoeling uren achtereen
op de kruk te zitten (maar op een gewone stoel
is dit ook niet goed!).
- U beweegt meer en houdt uw eigen lichaam
rechtop. Dit is een voordeel. Indien u echter
uw lichaam al flink heeft overbelast en RSI
in een vergevorderd stadium heeft is het vaak
beter om deze extra belasting te voorkomen
en voor ondersteund zitten te kiezen.
|
De praktijk heeft uitgewezen dat het voor mensen
die al met overbelastingsklachten aan rug of
schouders kampen slecht is om onvoorbereid op
een Stokke-stoel of kruk te gaan zitten. De
klachten zullen verergeren.
Trainen van rug- en buikspieren zodat u het
opstrekken van de rug langer kunt volhouden
zonder er steeds bij na te denken, is een voorwaarde.
Een goede fysio- of ergotherapeut die u de vrije
zit aanraadt, zal eerst willen zien dat u het
'goed kunt'. Anders profiteert u helemaal niet
van de ergonomische voordelen van het vrij zitten.
U kunt het vergelijken met de 'bijwerkingen'
van andere hulpmiddelen als spraaksoftware.
Gebruikt u daarbij uw stem verkeerd, dan moet
u ook nog met keelklachten naar de dokter.
Heeft u geen klachten, maar lijkt de vrije
zit u wel wat? Zoek dan contact met uw arbodienst
of u een paar dagen zo'n opstelling kunt uitproberen.
Of probeer het eens uit bij een winkel voor
kantoormeubilair.
In 'Instructie
voor vrij zitten' leest u meer over de afstelling
van dit meubilair. In 'Instructie
voor ondersteund zitten' vindt u hoe conventioneel
meubilair op uw lichaam aan te passen. |
